1.ΓΕΝΙΚΑ

 Τα δύο ομηρικά έπη, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια, είναι τα αρχαιότερα έπη (έπος= εκτεταμένο αφηγηματικό ποίημα) της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας που σώζονται ολόκληρα και χρονολογούνται στα μέσα του 8^ουαι.π.Χ. Ανήκουν στο ηρωικό έπος (κατορθώματα ηρώων και θεών). Η Ιλιάδα γράφτηκε πριν την Οδύσσεια (περ.750π.Χ) και έχει 3.500 στίχους παραπάνω.

 2.ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ(Είναι τα έπη ιστορικές πηγές;;;)

Τόσο η Ιλιάδα, όσο και η Οδύσσεια ΔΕΝ πρέπει να θεωρούνται ιστορικές πηγές.

Αναφέρονται στο ένδοξο, ηρωικό παρελθόν (12^ος αι. π.Χ, Μυκηναϊκός Εποχή) ενώ συντέθηκαν 3 αιώνες αργότερα (8ος αι, Γεωμετρικά Χρόνια) . Έτσι απεικονίζουν μια πλαστή πραγματικότητα (όχι περιγραφή πραγματικών γεγονότων, σύγχρονων της εποχής του ποιητή). Ό Όμηρος συνθέτει: α) Φανταστικά στοιχεία β) ό,τι είχε ακούσει για το παρελθόν από την προφορική παράδοση γ) Στοιχεία της δικής τους εποχής (αναχρονισμός= στοιχεία της γεωμετρικής σαν να έγιναν στην μυκηναϊκή).  Σκοπός τους ήταν κυρίως να ψυχαγωγήσουν, παρά να πληροφορήσουν. Παρόλα αυτά αντλούμε σημαντικές πληροφορίες για τον υλικό πολιτισμό, τον τρόπο ζωής της εποχή του ποιητή (γεωμετρική εποχή). 

3.ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ -ΘΕΜΑ (Διάκριση)

Περιεχόμενο : Ο Τρωικός πόλεμος (αιτία: επέκταση των ελληνικών φύλων. Αφορμή: η αρπαγή της ωραίας Ελένης από τον πρίγκιπα της Τροίας, Πάρη)

Θέμα: Η ΜΗΝΙΣ (= θυμός) του Αχιλλέα για τον αρχιστράτηγο Αγαμέμνονα επειδή απαίτησε το λάφυρο του την Βρισηίδα.

Στην Ιλιάδα περιγράφονται ΜΟΝΟ 51 ημέρες (οι τελευταίες πριν την άλωση της Τροίας) από τα 10 χρόνια του πολέμου (in medias res) αλλά μέσα από αυτές μαθαίνουμε πληροφορίες για όλο τον πόλεμο συνολικά!(Γι’ αυτό Ιλιάς και όχι Αχιλληίς)

Ιλιάς=παλιά ονομασία Τροίας

 4.ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΙΛΙΑΔΑΣ-ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ

ΙΛΙΑΔΑ	ΟΔΥΣΣΕΙΑ
15.693 στίχοι	12.110 στίχοι
Δραματικό-αυστηρό ύφος/γλώσσα	Περιγραφικό-αφηγηματικό-παραμυθικό
Μήνις (=θυμός) του Αχιλλέα	Νόστος (=επιστροφή) Οδυσσέα
Πολεμικός-Ηρωικός  Χαρακτήρας στο πεδίο της μάχης. Πρωταγωνιστές μόνο άρχοντες όχι κατώτερη τάξη	Ειρηνικός χαρακτήρας-αγώνας για επιβίωση όχι μόνο ηρώων αλλά και απλών ανθρώπων στην καθημερινότητα
Πραγματικός τόπος (Τροία) δράσης και πολλοί ήρωες	Φανταστικά-εξωπραγματικά όντα και μέρη, ένας κεντρικός ήρωας
Ο Αχιλλέας επιδεικνύει σωματική δύναμη και ηρωισμό.	Ο Οδυσσέας προβάλλει τη δύναμη του μυαλού (πνευματική δύναμη)
Θεσμός Βασιλείας ισχυρός (οι άρχοντες των πόλεων είναι οι μοναδικοί που αποφασίζουν-απόλυτη εξουσία)	Παρακμή θεσμού Βασιλείας (μνηστήρες ανταγωνίζονται για τον θρόνο, συνελεύσεις λαού, ήρωες από όλα τα κοινωνικά στρώματα π.χ σύντροφοι Οδυσσέα λένε τη γνώμη τους)
Άμεση παρέμβαση θεών με ανθρώπινα χαρακτηριστικά και πάθη (πολεμούν, δολοπλοκούν, εξοργίζονται, αδικούν)	Πιο διακριτική παρέμβαση (πλην Ποσειδώνα), πιο δίκαιοι.Αφήνουν τους ανθρώπους να κάνουν επιλογές.

 

Επαναληπτικές ερωτήσεις

1.Ποια είναι η θέση των Ομηρικών επών στην παγκόσμια λογοτεχνία;

2.Ποιος είναι ο χρόνος σύνθεσης των επών;.Ποιο έπος γράφτηκε πρώτο;

3.Σε ποια κατηγορία επών ανήκουν;

4.Ποια είναι η έκταση της Ιλιάδας , σε πόσα μέρη χωρίζεται;

5.Σε ποια ιστορική περίοδο αναφέρονται τα έπη;

6.Είναι αντικειμενικές ιστορικές πηγές; Δικαιολογήστε την απάντησή σας.

7.Τι είναι ο αναχρονισμός;

8. Ποιο είναι το θέμα της Ιλιάδας και ποιο το περιεχόμενο;

9.Πόσες μέρες και ποιες επιλέγει ο Όμηρος για να αφηγηθεί στην Ιλιάδα;

10. Πώς ονομάζεται η αφηγηματική τεχνική που επιλέγει ο Όμηρος στα έπη του;

11.Γιατί ονομάστηκε Ιλιάς και όχι Αχχιληίς;

12. Διαφορές στο ύφος των δύο επών.

13. Διαφορές στο θέμα και στον συνολικό χαρακτήρα των επών.

14. Διαφορές ανάμεσα στους δύο κεντρικούς ήρωες.

15. Διαφορές στην κοινωνική κατάσταση των δύο επών.

16. Διαφορές στον ρόλο των θεών ανάμεσα στα δύο έπη.