Ενότητα 8

 

Ευνοϊκές συνθήκες για επανάσταση στη Νότια Ελλάδα

- Πυκνότεροι ελληνικοί πληθυσμοί (ενδεικτική αναλογία 11 Έλληνες προς 1 Τούρκο)

- Περιορισμένος αριθμός τουρκικού στρατού στην περιοχή και απασχόληση μεγάλου μέρους του εναντίον του αποστάτη Αλή πασά Ιωαννίνων.

- Καλή προετοιμασία της περιοχής (Πελ/νήσου, Στερεάς) από τους Φιλικούς.

- Ανάπτυξη και ευρεία παρουσία κλεφτών και αρματολών.

- Τα ορεινά εδάφη της περιοχής ευνοούν τον κλεφτοπόλεμο.

- Εφοδιασμένα με κανόνια ελληνικά πλοία για πάταξη της πειρατείας.

- Κάποιοι εμπειροπόλεμοι Έλληνες (σε ξηρά και θάλασσα).

 Λόγοι αποτυχίας στις περισσότερες περιοχές (εκτός από Πελ/νησο, Στερεά, Κυκλάδες)

- Η επανάσταση δεν ήταν τόσο οργανωμένη, ώστε να αναλάβει την απελευθέρωση μιας τόσο μεγάλης γεωγραφικής περιοχής.

- Ευκολία πρόσβασης τουρκικού στρατού στις παραπάνω περιοχές λόγω εγγύτητας με την οθωμανική έδρα αλλά και εξαιτίας γεωγραφικών συνθηκών (πεδιάδες).

 Πρωταγωνιστές επανάστασης (ενδεικτικά)

Θεοδ. Κολοκοτρώνης, Γεωργ. Καραϊσκάκης, Οδ. Ανδρούτσος, Μαρκ. Μπότσαρης, Κων. Κανάρης, Ανδρ. Μιαούλης, Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, Μαντώ Μαυρογένους.

 Κυριότερες μάχες (1821-1827)

1821

- Κατάληψη ορισμένων φρουρίων από Έλληνες.

- Κατάληψη Καλαμάτας και Πάτρας από Έλληνες.

- Γενναία αντίσταση Ελλήνων στα Βασιλικά, στη γέφυρα της Αλαμάνας (τραγικό τέλος Αθαν. Διάκου) και αποδεκατισμός των στρατιών του Μπειράν πασά στο Χάνι της Γραβιάς (Οδ. Ανδρούτσος)

- Άλωση της Τριπολιτσάς από στρατιά Κολοκοτρώνη (23 Σεπτεμβρίου).

1822

- Σφαγή της Χίου από Τούρκους (Πάσχα, 23.000 νεκροί-47.000 αιχμάλωτοι)

- Ανατίναξη τουρκικής ναυαρχίδας από Κ. Κανάρη (λιμάνι της Χίου)

- Μάχη στα Δερβενάκια (Αργολίδας)-νίκη Κολοκοτρώνη εναντίον Δράμαλη

1823

- Μάχη στο Κεφαλόβρυσο (κοντά στο Καρπενήσι) και θάνατος του Μ. Μπότσαρη

Σημείωση: Οι πολεμικές δραστηριότητες αυτή τη χρονιά είναι περιορισμένες γιατί από την πλευρά των Ελλήνων ξεσπάει εμφύλιος πόλεμος ενώ οι Τούρκοι:

α) έχουν παράλληλα πόλεμο με την Περσία

β) αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες εξαιτίας των πολεμικών επιχειρήσεων (Έλληνες, Αλή πασάς, Πέρσες)

γ) Ξεσπάει πυρκαγιά σε αποθήκη πολεμοφοδίων στην Κων/πολη. 

1824

- Ανασυγκρότηση τουρκικών δυνάμεων με τη στήριξη Αιγυπτίων (Μωχάμετ Άλι και γιος του Ιμπραήμ)

- Κατάπνιξη επανάστασης στην Κρήτη και καταστροφή της Κάσου από Αιγυπτίους.

- Καταστροφή Ψαρών από Τούρκους

- Ναυμαχία του Γέροντα, χτύπημα Ελλήνων (Μιαούλης) στον τουρκοαιγυπτ. Στόλο.

1825

- Ανακατάληψη μεγάλου τμήματος της Πελ/νήσου από Ιμπραήμ (διέθετε πολύ οργανωμένο στρατό με βάση ευρωπαϊκά- γαλλικά πρότυπα).

- Μάχη στο Μανιάκι, ηρωική αντίσταση Παπαφλέσσα αλλά χωρίς αποτέλεσμα αναχαίτισης της ορμής του Ιμπραήμ.

- Μάχη των Μύλων (κοντά στο Άργος), με οδηγίες του Κολοκοτρώνη κατάφεραν ο Δημ. Υψηλάντης (αδελφός του Αλέξανδρου), ο Μακρυγιάννης και ο Μαυρομιχάλης να πλήξουν τις δυνάμεις του Ιμπραήμ.

- Πολιορκία Μεσολογγίου από Κιουταχή (άκαρπη προσπάθεια)

1826

- β΄ πολιορκία Μεσολογγίου από Ιμπραήμ- Ηρωική έξοδος (10-11 Απριλίου)

1827

- Επιχειρήσεις στη Στερεά Ελλάδα από Καραισκάκη (θάνατος του)

- Κατάληψη Ακρόπολης-Αθήνα από Τούρκους

Η επανάσταση σβήνει.

-Επέμβαση Ξένων Δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία)

Συνθήκη του Λονδίνου 6 Ιουλίου 1827, προβλέπει την ίδρυση ελληνικού κράτους και την ειρήνευση. Οι Τούρκοι δεν το δέχονται.

.- Ναυμαχία του Ναβαρίνου, όπου οι προστάτιδες δυνάμεις διαλύουν τον τουρκοαιγυπτ. στόλο.

- 22 Ιανουαρίου/3 Φεβρουαρίου 1830 Πρωτόκολλο Ανεξαρτησίας