Γαλλική Επανάσταση

 

ΑΙΤΙΑ (ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ-ΠΟΛΙΤΙΚΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ)

·       Η φιλοσοφία του Διαφωτισμού προπαγάνδιζε μία αποστροφή κατά της απόλυτης μοναρχίας (δημοκρατικό ιδεώδες).

·       Η Αμερικανική επανάσταση άνοιξε το δρόμο για επαναστατικούς αγώνες.

·       Παλαιό καθεστώς και ενίσχυση αστών: Οι αστοί, οι φτωχοί εργαζόμενοι των πόλεων και οι αγρότες δεν είχαν κανένα δικαίωμα στην εξουσία, παρόλο που η αστική τάξη είχε αποκτήσει αξιόλογη δύναμη.(Η Τρίτη τάξη αποτελούσε το 98% του πληθυσμού, οι ευγενείς το 1,5% και ο κλήρος το 0,5%)

·       Η οικονομική κρίση: Το γαλλικό κράτος ήταν στα πρόθυρα οικονομικής καταστροφής (πολεμικές επιχειρήσεις). Επιπλέον, το 1789 η τιμή του ψωμιού αυξήθηκε δραματικά, λόγω της άσχημης σοδειάς του 1788 και του 1789 και του βαρύ χειμώνα του 1788-1789 (πείνα-λεηλασίες).

ΠΡΩΤΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ)

-        Σύγκληση Γενικών τάξεων από τον Λουδοβίκο ΙΣΤ΄ (Βερσαλλίες ,1789)

-        Αντί για μεταρρυθμίσεις ο βασιλιάς επιβάλλει νέους φόρους.

-        Η Τρίτη τάξη αυτοανακηρύσσεται Εθνική Συνέλευση αλλά ο βασιλιάς δεν το αποδέχεται και σταματάει τη συνέλευση

-        Οι αντιπρόσωποι της Τρίτης τάξης (και κάποιοι ευγενείς-κλήρος) συγκεντρώνονται στην αίθουσα σφαιριστηρίου και ορκίζονται να μην υποχωρήσουν μέχρι να συντάξουν σύνταγμα.

-        Ο Λουδοβίκος φαίνεται να υποχωρεί και έτσι η Εθνοσυνέλευση αυτοανακηρύσσεται Συντακτική. Στην ουσία όμως ετοιμάζει παρασκηνιακά (κρυφή συγκέντρωση στρατού) τη διάλυση της.

-         Κατάληψη της Βαστίλης, μισητό σύμβολο της απολυταρχίας (14 Ιουλίου 1789, Εθνική Επέτειος και έναρξη της επανάστασης-θεωρητικά ) από το λαό ως ένδειξη συμπαράστασης της Εθνοσυνέλευσης και επαναστατικές ενέργειες στη γαλλική ύπαιθρο.

-        Η Συντακτική συνέλευση καταργεί τα προνόμια των ευγενών και ψηφίζει τη Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη (26 -08-1789).

-        Κατάληψη των Βερσαλλιών από το λαό (5-10-1789 )

-        ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ ΒΑΣΙΛΙΑ για παραχώρηση συντάγματος.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

-        Διαμόρφωση τριών πολιτικών ρευμάτων στη Συντακτική:

-        Α) Δεξιά (όχι περαιτέρω αλλαγές)

-        Β) Κέντρο (Διατήρηση μοναρχίας με περισσότερη συμμετοχή πλουσίων)

-        Γ) Αριστερά (σαν το αμερικανικό πολίτευμα)

-        Παράλληλα διαμορφώνονται πολιτικές λέσχες (κάτι σαν κόμματα) όπως οι Ιακωβίνοι και οι Κορδελιέροι, Γιρονδίνοι και κυκλοφορούν φυλλάδια.

 

ΠΡΩΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΓΑΛΛΙΑΣ

Η Συντακτική συνέλευση ψηφίζει το πρώτο σύνταγμα της Γαλλίας (1791) και εγκαθιδρύει τη συνταγματική μοναρχία:Το έθνος ανακηρύσσεται κυρίαρχο και οι εξουσίες διακρίνονται σε:

- Εκτελεστική: ο βασιλιάς και 6 υπουργοί

-  Νομοθετική : η Βουλή (θα προέκυπτε από εκλογές στις οποίες όμως είχαν δικαίωμα ψήφου μόνο όσοι είχαν περιουσία και πλήρωναν φόρους)

- δικαστική : ανεξάρτητη (αφαιρέθηκε από τον βασιλιά)

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ Η ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ Σοβαρά οικονομικά προβλήματα ώθησαν την επανάσταση στην εθνικοποίηση της περιουσίας του κλήρου. Υποβαθμίστηκαν οι κληρικοί, απαγορεύτηκαν οι συντεχνίες και απεργίες.

- Οι παραπάνω ρυθμίσεις δεν έγιναν αποδεκτές από το βασιλιά, την εκκλησία και κάποιους αριστοκράτες. Προσπαθούν με τη βοήθεια της Αυστρίας και Πρωσίας να διαλύσουν την επαναστατική κυβέρνηση, την ίδια στιγμή που ριζοσπαστικά στοιχεία των λαϊκότερων στρωμάτων (αβράκωτοι) αξιώνουν την έκπτωση του βασιλιά.

- Η Νομοθετική Συνέλευση (όπου επικρατούν οι Γιρονδίνοι) κηρύττει τελικά πόλεμο στην Αυστρία-Πρωσία για να συσπειρώσει το λαό και να εδραιώσει την επαναστατική κυβέρνηση. Ο βασιλιάς χάνει την εκτελεστική δύναμη (Δαντόν)

- Η πατρίδα βρίσκεται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης και γι’ αυτό: 1) θεσπίζεται καθολική ψηφοφορία 2) Δημεύονται περιουσίες ευγενών 3) Διαχωρίζεται η εκκλησία από το κράτος. Η νίκη κατά των Πρώσων στο Βαλμί(1792) σώζει την επανάσταση.

ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

-Με εκλογές προκύπτει Συμβατική Συνέλευση, καταργεί τη συνταγματική μοναρχία και εγκαθιδρύει την αβασίλευτη δημοκρατία (1792) για πρώτη φορά στην Ευρώπη. Υιοθετείται νέο ημερολόγιο (έτος Ι της Δημοκρ.-1793)Αποκεφαλισμός βασιλιά και βασίλισσας Μαρίας-Αντουανέτας. Συνέχιση πολέμου με άλλες ευρωπαϊκές χώρες για κατάληψη γαλλικών εδαφών→ προκάλεσε τη συσπείρωση ευρωπαϊκών ηγεμόνων αλλά αντεπαναστατικά κινήματα μέσα στη Γαλλία (οικονομική εξαθλίωση )

-Η Συμβατική συνέλευση για να πατάξει τις αντιδράσεις των εχθρών της επανάστασης (εσωτερικούς-εξωτερικούς) συστήνει την Επιτροπή Δημόσιας Σωτηρίας, την Επιτροπή Γενικής Ασφάλειας και επαναστατικά δικαστήρια.

-Επικρατούν τα ριζοσπαστικά στοιχεία στη συμβατική συνέλευση και επιβάλλουν Δικτατορία (περίοδος της Τρομοκρατίας 1793-4): Ροβεσπιέρος: αναδιοργάνωση στρατού, εκτέλεση 40.000 ανθρώπων, λατρεία Ανώτατου Όντος, νέα ονόματα μηνών

-Τα ακραία μέτρα προκάλεσαν αντιδράσεις. Ο Ροβεσπιέρος βρέθηκε στο στόχαστρο και η Συμβατική τον εκτέλεσε μαζί με 20 συνεργάτες του. (1794)

Διαφωτισμός (ενότητα 1.β)

 

ΟΡΙΣΜΟΣ

Με τον όρο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟ εννοούμε το κίνημα (πνευματικό-πολιτικό-κοινωνικό) Ευρωπαίων διανοούμενων (αστών), που πρωτοεμφανίστηκε στην Αγγλία στα τέλη του 17^ου αι., κορυφώθηκε στη Γαλλία τον 18αι. και εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη και έξω απ’ αυτήν. Βασικές πεποιθήσεις των διαφωτιστών ήταν:

- Κριτική κάθε υφιστάμενης (υπάρχουσας) γνώσης

- Απόρριψη αυθεντίας και απαλλαγή από προκαταλήψεις.

- Χρήση του ορθού λόγου (λογικής) για την ερμηνεία του κόσμου.

- Πίστη στην συνεχή πρόοδο του ανθρώπου

- Τελικός στόχος ήταν η αληθινή γνώση, η ελευθερία και η ευτυχία.

 

ΚΥΡΙΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ

- Τζον Λοκ

- Ζαν Ζακ Ρουσό

- Βολτέρος

- Μοντεσκιέ

- Ντιντερό και Ντ’ Αλαμπέρ (Εγκυκλοπαιδιστές)

 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ	ΘΡΗΣΚΕΙΑ	ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ	ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
1.Φυσικά δικαιώματα (ζωής, ιδιοκτησίας, ισονομίας,ελευθερία) 2.Κοινωνικό συμβόλαιο(ανάμεσα στο κράτος και το λαό-Λοκ) 3.Η εξουσία στα χέρια του λαού-γενική βούληση Ρουσώ) 4.Διάκριση εξουσιών (δικαστική, εκτελεστική, νομοθετική-Μοντεσκιέ	1. Ντεϊσμός 2. Κάποιοι άθεοι 3. Αυστηρή κριτική κατά του φανατισμού της καθολικής εκκλησίας. 3. Ανεξιθρησκία	1.Μέσο διασφάλισης συνεχούς προόδου. 2. Ο δάσκαλος πρέπει να οδηγεί το μαθητή στις απαντήσεις ("Αιμίλιος"-Ρουσώ) 3. Εγκυκλοπαίδεια (Ντιντερό- Ντ’ Αλαμπέρ)	Οικονομικός φιλελευθερισμός (φυσιοκρατία όχι μερκαντιλισμός- Κενέ, Σμιθ)

 

ΔΙΑΔΟΣΗ ΙΔΕΩΝ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ

- Πεφωτισμένη Δεσποτεία (παραλλαγή απόλυτης μοναρχίας):Κάποιοι μονάρχες εφάρμοσαν μερικές αρχές του Διαφωτισμού (περιορισμός προνομίων αριστοκρατίας, ενίσχυση Γραμμάτων, μέτρα κοινωνικής πρόνοιας).

- Αρχικά οι διαφωτιστικές ιδέες διαδόθηκαν στα ανώτερα μορφωμένα στρώματα αλλά με την εκλαΐκευση βιβλίων και τα ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας ήρθαν σε επαφή με τον επιστημονικό λόγο (Ευρώπη και έξω απ΄αυτήν).

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Τι ονομάζουμε Διαφωτισμό και ποιες είναι οι βασικές θέσεις των Διαφωτιστών;

2. Να αναφέρετε τους σημαντικότερους Διαφωτιστές.

3. Ποια κοινωνική τάξη εξυπηρετεί ο Διαφωτισμός και γιατί;

4. Ποια δικαιώματα πρέπει να έχουν όλοι οι άνθρωποι, σύμφωνα με το Διαφωτ.;

5. Να περιγράψετε το κοινωνικό συμβόλαιο του Τζ. Λοκ.

6. Ποιες είναι οι πολιτικές απόψεις του Ρουσό (γενική βούληση);

7. Ποια πολιτική λύση προτείνει ο Μοντεσκιέ;

8. Ποια από τις παραπάνω πολιτικές θέσεις θεωρείτε σωστότερη;

9. Τι ονομάζουμε πεφωτισμένη δεσποτεία;

10. Ποια ήταν η σχέση των διαφωτιστών με τη θρησκεία;

11. Ποια η σημασία της εκπαίδευσης για τους διαφωτιστές;

12. Φυσιοκρατία, οικονομικός φιλελευθερισμός (ανάλυση όρων).

13. Τι ήταν η Εγκυκλοπαίδεια; Ποιοι οι πρωτεργάτες;

Ραψωδία Ζ (Φύλλο εργασίας)

1.Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα με τις σωστές πληροφορίες

στίχοι	Τίτλος	Χώρος	Πρόσωπα	Βουβά πρόσωπα
1η σκηνή 369-389
2η σκηνη 390-494
3η σκηνή 495-502
4η σκηνή 503-529

 

2.Να εντοπίσετε την αφηγηματική τεχνική των άστοχων-άσκοπων ερωτημάτων στα λόγια του Αχιλλέα-Κάλχα και του δημοτ. τραγουδιού.

Λοιπόν ας ερωτήσομεν ή μάντιν ή ιερέα ή ονειροκρίτην—έρχεται και τ' όνειρο απ' τον Δία — να ειπεί γιατί εχόλωσε τόσο σ' εμάς ο Φοίβος· μη κάποιο τάμα του έλειψε, μη του 'λειψ' εκατόμβη·    Τάμα ποσώς δεν του 'λειψε, μήτ' εκατόμβη, αλλ' είναιο ιερέας αφορμή, που αψήφησ' ο Ατρείδης·

Δημοτικό τραγούδι: Της Δέσπως) Αχός βαρύς ακούεται, πολλά τουφέκια πέφτουν. Μήνα σε γάμο ρίχνονται, μήνα σε χαροκόπι; Ουδέ σε γάμο ρίχνονται, ουδέ σε χαροκόπι, η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ' αγγόνια

.

 

Προσπαθήστε να δώσετε έναν δικό σας ορισμό της τεχνικής:

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. Με ποια επιχειρήματα προσπαθεί να πείσει η Ανδρομάχη τον Έκτορα να μην πάει στην μάχη και ποιο σχέδιο του προτείνει, παρόλο που δεν επιτρέπεται να το κάνει λόγω της θέσης της ως γυναίκα;

 

4.Ποια είναι η απάντηση του Έκτορα στα παρακάλια της Ανδρομάχης και ποιο ιδανικό του ομηρικού ήρωα εκφράζει;

                                                                                                            

5.Ποιες αντιλήψεις- αξίες προβάλλονται στους στίχους;

στ.455-459:

στ.490-494:

στ.459-465 :

στ.441-446 :

 στ. 487-489:

στ.417:

 

6. Να σχολιάσετε τις παρακάτω απόψεις :

Α) «αἰέν ἀριστεύειν καί ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων,
μηδέ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν.» ( Ιλιάδα Ζ 208-209)

(Πάντα να αριστεύεις και να ξεπερνάς τους άλλους ώστε να μην ντροπιάσουμε το γένος των προγόνων μας)

Β) Μητρός τε καὶ πατρὸς καὶ τῶν ἄλλων προγόνων ἀπάντων τιμιώτερόν ἐστιν ἡ Πατρὶς καὶ σεμνότερον καὶ ἁγιώτερον

(Η Πατρίδα είναι και από τη μητέρα, τον πατέρα και τους άλλους προγόνους η πιο ιερή και σεβαστή)

                                                                Σωκράτης (Πλάτωνος Κρίτων, 51α, 51β)                                                            

7.Αφού παρατηρήσετε τις εικόνες, να εντοπίσετε ομοιότητες με το απόσπασμα μας.

Ραψωδία Ζ (σημειώσεις)

 

ΕΚΤΟΡΑΣ ΚΑΙ ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ

ΓΕΝΙΚΑ

Σ’ αυτήν την ενότητα μας ο Όμηρος μας παρουσιάζει το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα "συζυγικής ομιλίας". Αποτελεί ίσως το πιο ανθρώπινο και συγκινητικό επεισόδιο της Ιλιάδας, μια όαση μέσα στη δίνη του πολέμου. Σ’ αυτήν την τελευταία συνάντηση του Έκτορα και της Ανδρομάχης έχουμε έντονο τον ομηρικό ανθρωπισμό (παρουσίαση ανθρώπινης πλευράς ηρώων-πολεμιστών).

 

ΑΣΤΟΧΑ ή ΑΣΚΟΠΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ (στ. 378-380 και 383-387)

Είναι μοτίβο που συναντούμε συχνά και στη δημοτική μας ποίηση. Έχουμε ένα πρόσωπο που υποβάλλει διαζευκτικά ερωτήματα για υποτιθέμενες λύσεις στην απορία του και ευθύς αμέσως το ερωτώμενο πρόσωπο απορρίπτει ένα ένα τα ερωτήματα μέχρι να δώσει εμφαντικά την ορθή απάντηση.

 

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΕΙΣ (στ. 401 και 506-513)

Ανήκει στα κυριότερα εκφραστικά μέσα του Ομήρου, γιατί δίνουν ζωντάνια, παλμό και δύναμη στην αφήγηση. Επίσης μας βοηθούν να συλλάβουμε εναργέστερα  μια κατάσταση και ξεκουράζουν από μια μονότονη αφήγηση. Διακρίνονται σε:

- Σύντομες που δεν ξεπερνούν το μισό στίχο

- Εκτενέστερες που καλύπτουν έναν ή περισσότερους στίχους. Σε αυτές διακρίνουμε δύο μέρη: α) αναφορικό (όπως…..)β)δεικτικό (έτσι και…..). Ανάμεσα τους αναζητούμε τον κοινό όρο που τους ενώνει. Στην προκειμένη περίπτωση ο Πάρης παρομοιάζεται με υπερήφανο άλογο (κοινός όρος= περηφάνια, ταχύτητα, λάμψη)

 

ΘΕΣΜΟΙ- ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

1) Τύχη γυναίκας και παιδιού στον ομηρικό πόλεμο (στ.455-459): μετά το θάνατο του άνδρα πολεμιστή η γυναίκα και το παιδί αιχμαλωτίζονται και γίνονται δούλοι .

2) Θέση της γυναίκας στην ομηρική κοινωνία (στ.490-494): πρέπει να ασχολείται με γυναικείες εργασίες μέσα στο σπίτι όπως πχ. αργαλειό και να μην παίρνει πρωτοβουλίες σε θέματα που αφορούν μόνο τους άνδρες πχ πόλεμος.

3) Τιμή (στ.459-465) : καλύτερα ένας ευκλεής θάνατος παρά μια ατιμασμένη ζωή.

4) Ανδρεία- χρέος για την πατρίδα (στ.441-446) : ο ομηρικός ήρωας έχει ύψιστο ιδανικό την υπεράσπιση της πατρίδας και μετά ακολουθεί η οικογένεια. Ο ομηρικός ήρωας πολεμά για την τιμή (ενώ ξέρει ότι θα πεθάνει) όχι για τη νίκη. Έτσι μόνο εξασφαλίζει την υστεροφημία του ( οποία κληρονομούν οι επόμενες γενιές του), διατηρεί και επαυξάνει αυτή των προγόνων του.

5) Ομηρική αιδώς(441-446): όποιος δεν εκτελεί το χρέος για την πατρίδα του αισθάνεται ντροπή και φόβο ατίμωσης (αιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων μηδέ γένος πατέρων αισχυνέμεν).

6) Μοίρα(στ. 487-489): κανένας δεν μπορεί να ξεφύγει από τη μοίρα.

7) Ομηρική νίκη (στ.417): για να ολοκληρωθεί μια νίκη έπρεπε ο νικητής να γυμνώσει το νεκρό αντίπαλο του και να του αφαιρέσει τα όπλα (ύψιστη ατίμωση). Παρ΄ όλα αυτά ο Αχιλλέας υπήρξε ιπποτικός με τον πατέρα της Ανδρομάχης, όχι όμως και με τον Έκτορα του οποίου το άψυχο σώμα διέσυρε παντού.

 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

- Στοργή προς την οικογένεια (γυναίκα, παιδί, γονείς, αδέλφια)

- Ακόμα και ο πιο σκληρός πολεμιστής λυγίζει μπροστά στην όψη του παιδιού του.

-Πολλές φορές γινόμαστε εφευρετικοί (ψάχνουμε απεγνωσμένα λύσεις) προκειμένου να σώσουμε τον εαυτό μας ή κάποιον αγαπημένο μας.

 

ΕΠΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ

ΣΤ. 406 κ.εξ: Η Ανδρομάχη δεν ξέρει ότι όντως θα μείνει χήρα και το παιδί της θα καταλήξει ορφανό.

Στ. 432: Ο Έκτορας θα φονευθεί πράγματι από τον Αχιλλέα.

Στ. 454 κ.εξ.:Η Ανδρομάχη αγνοεί την τραγική της μοίρα (σκλάβα)

Στ. 475 κ.εξ.: Ο Αστυάνακτας θα έχει και αυτός τραγικό τέλος.

 ΣΥΝΤΟΜΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΙ

ΕΚΤΟΡΑΣ: Παρουσιάζεται ως ώριμος, σοβαρός, υπεύθυνος ηγέτης. Τρυφερός, στοργικός  σύζυγος και πατέρας που αγωνιά για την τύχη της οικογένειάς του. Πάνω απ ‘ όλα όμως βάζει την τιμή και την πατρίδα.

 ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ: σοβαρή, τρυφερή, άψογη σύντροφος και άριστη μητέρα. Λαχταράει μη πάθει κάτι ο σύζυγος της. Εφευρετική και έξυπνη όταν προτείνει το σχέδιο της στον Έκτορα. Κατανοεί τέλος την άποψη του άνδρα της και τη δέχεται με λύπη.

ΚΕΦ. Ε: Η ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ 3. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 

5η Ενότητα  - Φύλλο εργασίας

https://docs.google.com/document/d/1qizlSp_8bY1GDyWZAJt0FzHOn-LwM9sl/edit?usp=share_link&ouid=105693292829275756850&rtpof=true&sd=true 

ΛΟΥΙΣ ΣΕΠΟΥΛΒΕΔΑ,  ΤΟ ΜΑΥΡΟ ΚΥΜΑ

 

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1

1. Ποια αιτία της μόλυνσης των θαλασσών προβάλλεται στο  κείμενο; Ποιος ευθύνεται για τη μόλυνση των θαλασσών;

2. Να σημειώσετε Σωστό (Σ) ή Λάθος (Λ) στις παρακάτω προτάσεις:

 α. Η Κενγκά θα προτιμούσε να πεθάνει αμέσως.

β. Η Κενγκά δεν έμεινε μόνη όταν μολύνθηκε. 

 γ. Τελικά δεν κατάφερε να πετάξει η Κενγκά.

 δ. Η Κενγκά καταριέται την τύχη της για την κατάσταση της.

 ε. Κάποιοι άνθρωποι προσπαθούν να αποτρέψουν τη μόλυνση των θαλασσών.

 στ. Η Κενγκά αναζητά βοήθεια από τον ήλιο

η) Ο χειρότερος φόβος της Κενγκά ήταν να πεθάνει από πείνα

3. Πώς αποκαλεί ο συγγραφέας τις πετρελαιοκηλίδες; Να εντοπίσετε και να καταγράψετε όλες τις λέξεις-φράσεις. Γιατί τις αποκαλεί έτσι; Τι σχήμα λόγου χρησιμοποιεί;

4.  Σε ποια τραγική κατάσταση βρίσκεται η Κενγκά; Να εντοπίσετε και να καταγράψετε τρεις (3) φράσεις από το κείμενο. 

5. Στηριζόμενοι σε στοιχεία του κειμένου να καταγράψετε τα συναισθήματα της Κενγκά από τη στιγμή που εγκλωβίζεται στην πετρελαιοκηλίδα μέχρι το τέλος του αποσπάσματος.

α) ……………………., β) ………………………………….  , γ) …………………………………, δ)…………………………., ε) …………………………………….

6. Στο κείμενο οι γλάροι σκέπτονται, νιώθουν και μιλάνε σαν άνθρωποι. Αυτή είναι μια τεχνική που χρησιμοποιείται συχνά στα παραμύθια, τους μύθους και σε πολλά λογοτεχνικά έργα και λέγεται ανιμισμός. Βρείτε τα σημεία αυτά μέσα στο κείμενο.

7. Στο κείμενο περιγράφονται πολλές εικόνες. Να εντοπίσετε τρεις από αυτές. 

Πώς θα τις χαρακτηρίζατε; α. ρεαλιστικές β. φανταστικές

8.

Ι. Ποιος αφηγείται την ιστορία; Σε ποιο γραμματικό πρόσωπο γίνεται η αφήγηση; Πώς ονομάζεται το είδος του αφηγητή; υπογραμμίστε το σωστό

• α) σε α΄ πρόσωπο,    β) σε β ΄ πρόσωπο  ή γ) σε  γ΄ πρόσωπο;

• α) ο αφηγητής είναι ουδέτερος παντογνώστης ή β)  πρωτοπρόσωπος;

• α) συμμετέχει   ή β) δεν συμμετέχει στην ιστορία; 

 ΙΙ. Από ποια οπτική γωνία αφηγείται την ιστορία; 

α) ενός περαστικού που βλέπει από μακριά την Κενγκά;  

β) της γλαροπούλας Κενγκά;

9. Η αφήγηση είναι χρονολογική, δηλαδή τα γεγονότα που εξιστορούνται παρουσιάζονται με τη σειρά που γίνονται. Όμως υπάρχουν στο κείμενο αναδρομές, δηλαδή ο αφηγητής ανατρέχει στο παρελθόν και παρεμβάλλει στην εξιστόρησή του παλιότερα γεγονότα. Να  εντοπίσετε τα σημεία όπου υπάρχει η αναδρομική αφήγηση.

10. Στο κείμενο αναφέρεται ο αρχαιοελληνικός μύθος του Ίκαρου. Ποια η σημασία του την ώρα που η Κενγκά προσπαθεί να αποφύγει το θάνατο;

11. Ποια ήταν για εσάς η πιο συγκινητική εικόνα/φράση του κειμένου;

12. Ποιος είναι ο στόχος του συγγραφέα; Θεωρείτε ότι τον πέτυχε;

13. Να δώσετε έναν άλλο τίτλο στο απόσπασμα.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ  2

1. Καταγράψτε ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα της περιοχής σας και προτείνετε τη δική σας λύση.

2. Η Κενγκά αποφάσισε να στείλει μια επιστολή στους ανθρώπους για να διαμαρτυρηθεί για την καταστροφή του περιβάλλοντος και να εκφράσει τα συναισθήματα και τις σκέψεις της. Μπορείς να μπεις στη θέση της Κενγκά και να γράψεις αυτή την επιστολή;

3. Διαλέξτε μια  εικόνα από το κείμενο και ζωγραφίστε την.

4. Να περιγράψεις τα συναισθήματα ενός ανθρώπου που υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας του ατυχήματος της Κενγκά. Μπορείς να ξεκινήσεις κάπως έτσι:

    Έκανα βόλτα στην παραλία, ήταν ένα όμορφο ανοιξιάτικο απόγευμα. Η φύση γύρω μου ευωδίαζε, άκουγα τον ήχο της θάλασσας και είχα γαληνέψει. Ξαφνικά την προσοχή μου τράβηξε ένας γλάρος, ένας γλάρος με κολλημένα μαύρα φτερά… ένιωσα….

5. Ο συγγραφέας περιγράφει πώς η πετρελαιοκηλίδα οδηγεί σε αφανισμό τους γλάρους. Να διαβάσετε το ακόλουθο πληροφοριακό κείμενο και να συγκρίνετε τον τρόπο με τον οποίο περιγράφεται η μόλυνση των γλάρων (πουλιών) στα δυο αυτά κείμενα.

Ρύπανση θάλασσας

Η ρύπανση της θάλασσας αλλά και του εδάφους με πετρελαιοειδή έχει τεράστιες συνέπειες στο φυσικό περιβάλλον. Το πετρέλαιο είναι ελαφρύτερο από το νερό και γι' αυτό επιπλέει στην επιφάνειά του. Από τη στιγμή που το πετρέλαιο θα βρεθεί στη θάλασσα, αρχίζει μια αργή, φυσική διαδικασία οξείδωσης και βιοδιάσπασης του από μικροοργανισμούς που έχουν την ικανότητα να διασπούν υδρογονάνθρακες. Το υπόλειμμα του πετρελαίου, τρεις μήνες περίπου μετά τη δημιουργία της πετρελαιοκηλίδας, αποτελείται από ένα υδρόφοβο τμήμα, που συσσωματώνεται σε σβώλους και ένα υδρόφιλο τμήμα, το οποίο προσλαμβάνει μεγάλες ποσότητες νερού και μετατρέπεται σε ένα παχύρρευστο γαλάκτωμα με τη μορφή ελαιώδους λάσπης. Οι σβώλοι κατακάθονται στο βυθό ή μεταφέρονται με τη βοήθεια ρευμάτων στις κοντινές ακτές μαζί με την ελαιώδη αυτή λάσπη όπου παραμένουν για λίγους μήνες (ακτές με έντονα κύματα) ή και για χρόνια (ήρεμες ακτές).

Το στρώμα του πετρελαίου στην επιφάνεια της θάλασσας μειώνει στο ελάχιστο την ανανέωση του νερού με το οξυγόνο του αέρα, εμποδίζει τις ακτίνες του ήλιου να εισχωρήσουν βαθιά στη θάλασσα για τη φωτοσύνθεση, προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίας του νερού και υπερβολική ανάπτυξη μικροοργανισμών που καταναλώνουν οξυγόνο. Τα μαλάκια και τα φυτά είναι ιδιαίτερα ευπαθή σε αυτή τη ρύπανση γιατί δηλητηριάζονται και πεθαίνουν από ασφυξία. Το ίδιο συμβαίνει και με τα ψάρια εκείνα που δεν εγκαταλείπουν έγκαιρα τη ρυπασμένη περιοχή. Η πίσσα που εκβράζεται στις παραλίες καταστρέφει τους φυτικούς και ζωικούς οργανισμούς, ενώ έχει υπολογιστεί ότι απαιτούνται 2-3 χρόνια για να αποκατασταθεί μερικώς η παράκτια χλωρίδα. Ως προς τα πουλιά οι επιπτώσεις της ρύπανσης είναι δραματικές. Τα φτερά τους καλύπτονται από πετρέλαιο, δεν μπορούν να πετάξουν, πεθαίνουν από το κρύο γιατί δεν έχουν πλέον το μονωτικό στρώμα των φτερών και των πούπουλων, ενώ όσα επιβιώνουν, δηλητηριάζονται και πεθαίνουν στην προσπάθεια τους να απαλλαγούν από το πετρέλαιο. Στη Μεσόγειο, λόγω της απουσίας μεγάλων κυμάτων, έντονων καιρικών φαινομένων, αλλά και μεγαλύτερης συγκέντρωσης αλατότητας, η φυσική διάλυση μιας πετρελαιοκηλίδας δυσχεραίνεται.

(πηγή: http://www.sailing-info.gr/articles/genika/oikologia/1501-2011-11-06-20-39-13)