Εγκλίσεις ρημάτων

 

Εγκλίσεις λέγονται οι μορφές που παίρνει το ρήμα για να φανερώσει πώς παρουσιάζεται το νόημά του από εκείνον που μιλάει (φανερώνουν δηλαδή την ψυχική του διάθεση).

Πχ. πηγαίνουμε βόλτα κάθε Σάββατο (πραγματικό)

      ας πάμε βόλτα το Σάββατο..(επιθυμία- προτροπή)

      Πάμε γρήγορα βόλτα! (προσταγή)

 

ΟΙ ΕΓΚΛΙΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΤΡΕΙΣ : ΟΡΙΣΤΙΚΗ, ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ

·       ΟΡΙΣΤΙΚΗ : Συναντάται σε όλους τους χρόνους και στα τρία πρόσωπα ενικού κια πληθυντικού. Μπορεί να συνοδεύεται από το θα και παίρνει άρνηση δεν.

ΦΑΝΕΡΩΝΕΙ	ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
1. Πραγματικό-βέβαιο	Θα γράψω άριστα σήμερα στις εξετάσεις
2. Δυνατό (θα+οριστ.παρατ. ή υπερσυντ)	Θα έγραφα άριστα, αν είχα διαβάσει καλά
3. Ευχή (ας, να, μακάρι, είθε να+ οριστ. παρελθοντικού χρόνου)	Μακάρι να έγραφα άριστα στις εξετάσεις
4. Παράκληση	Δεν έρχεσαι αύριο μαζί μου στη δουλειά;
5.Πιθανό (θα+οριστ,κάθε χρόνου)	Μάλλον θα είναι κουρασμένος

·       ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ : Συναντάται μόνο σε τρεις χρόνους (ενεστώτα, αόριστο, παρακείμενο) και στα τρία πρόσωπα ενικού και πληθυντικού. Συνοδεύεται από τα μόρια ας, να και παίρνει άρνηση μη(ν).

ΦΑΝΕΡΩΝΕΙ	ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
1. Ενδεχόμενο-πιθανό	Ίσως να πάω βόλτα σήμερα
2. Επιθυμητό	Ας περάσω στο πανεπιστήμιο θεέ μου!
3. Προτροπή- Αποτροπή	Ας φύγουμε από εδώ
4. Παραχώρηση	Εντάξει, ας φύγουμε από εδώ.
5. Προσταγή-απαγόρευση	Να προσέχεις τα λόγια σου
6. Απορία	Να το γράψω ή να μην το γράψω;
7.Ευχή (μακάρι να, είθε να)	Μακάρι να περάσω στο πανεπιστήμιο

 

·       ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ: Συναντάται μόνο στον Ενεστώτα και στον Αόριστο (Ενεργητική Φωνή) και μόνο στον Αόριστο (παθητική φωνή) και διαθέτει μόνο β΄πρόσωπο ενικού-πληθυντικού (γράφε-γράφετε, γράψε-γράψτε , γράψου-γραφτείτε).Δεν έχει άρνηση. Την αντικαθιστά η υποτακτική (μη γράφεις.)

ΦΑΝΕΡΩΝΕΙ	ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
1. Προσταγή	Έλα εδώ αμέσως!
2. Απαγόρευση	Μη μιλάτε την ώρα του μαθήματος
3. Προτροπή	Μελετάτε πιο πολύ
4. Παράκληση	Κάνε μου μια χάρη, σε παρακαλώ.
5. Ευχή	Γίνε γρήγορα καλά.
6. Έντονη ενέργεια	Πες, πες, με έπεισε στο τέλος